4.13 Vậy tội lỗi là gì?

Tội là cố tình bất phục tùng Thiên Chúa trong tư tưởng, lời nói, việc làm và những điều thiếu xót (xem trong khung). Đó là đi ngược lại Ý muốn của Thiên Chúa cho ta. Là tội khi tư tưởng, lời nói, việc làm phải là cố ý và được chọn lựa một cách tự do hay điều có thể tránh bằng chọn điều khác. Chỉ có Đức Giêsu và Đức Maria đã vâng phục Thiên Chúa một cách trọn hảo (xem 1.39). Mọi người khác đều là tội nhân.

Và Đấng Tạo Hóa không có ý định để chúng ta phạm tội. Ngài cho chúng ta tự do và ao ước lớn nhất của Ngài là muốn chúng ta chọn Ngài với sự tự do của chúng ta (xem 1.4 và 1.42). Thiên Chúa dựng nên chúng ta giống hình ảnh Ngài (xem St 1, 26). Mỗi khi ta phạm tội, một phần hình ảnh Thiên Chúa nơi ta bị ngăn chặn và bị che khuất và chúng ta trở nên kém giống Ngài. Chúng ta càng phạm tội thì chúng ta không còn là chính mình và càng khó khăn để đến gần Chúa. Vì vậy phạm tội là điều nghiêm trọng.

# Tội trọng

Mặc dù phạm bất cứ tội gì cũng là sai nhưng cũng có những tội nặng hơn những tội khác. Điều sai phạm tệ hại nhất gọi là tội trọng. Có ba yếu tố xác định một tội trọng:

• Nó liên quan đến những điều nghiêm trọng, nói cách khác, nó là sự xúc phạm nghiêm trọng, ví dụ, phạm một trong Mười Điều Răn (xem 4.9);
• Phạm tội khi biết rõ, nghĩa là người này biết rất rõ điều mình làm là sai;
• Phạm tội cách cố ý, tự do lựa chọn, không bị ép buộc.

Chúng ta nói về tội trọng vì ơn Chúa không thể sống trong ta nếu ta làm điều gì đó quá xấu xa: sự hiện diện của Chúa và chính tình yêu chết trong ta. Hậu quả là chúng ta không còn trong tình trạng ân sủng và chúng ta không thể vào Thiên đàng trừ khi ân sủng này được tái thiết (xem 4.12). Chúng ta cần mở lòng ra với lòng thương xót của Chúa. Chỉ bằng lòng sám hối và xin Chúa tha thứ chúng ta mới được tự do khỏi tình trạng tồi tệ này (xem 3.39).

# Tội nhẹ

Những tội khác (không phải tội trọng) được gọi là tội nhẹ. Từ này nghe có vẻ nhẹ hơn nhưng tội nhẹ vẫn là tội. Chúng không hoàn toàn phá hủy sự hiện diện của Thiên Chúa trong ta nhưng làm chúng ta suy yếu, và nếu ta tiếp tục phạm tội thì sự yếu kém ngày càng trở nên tồi tệ. Chúng ta càng phạm tội thì sẽ dễ dàng nói: “Ai mà thèm quan tâm, chuyện đó có gì đâu”, nhưng nếu chân thành bạn phải công nhận tội lỗi làm ta không hạnh phúc. Và như thế ta cần xin Thiên Chúa tha thứ liên tục và nhờ đó dẫn ta đến đời sống hạnh phúc có Ngài ở bên.

# Yêu thương và đừng xét đoán

Ta rất dễ thấy tội lỗi và thiếu sót của người khác nhưng lại khó nhận ra tội và thiếu sót của mình! Đức Giêsu nói: “Sao anh thấy cái rác trong con mắt của người anh em, mà cái xà trong con mắt của mình thì lại không để ý tới?” (Mt 7, 3). Vì thế cần nghiêm khắc với chính mình và thường xuyên xưng tội (xem 3.38), và đừng lên án người khác vì tội lỗi của họ. Kinh Thánh cho chúng ta câu chuyện về những người muốn ném đá người phụ nữ phạm tội ngoại tình. Đức Giêsu nói với họ: “Ai trong các ông sạch tội, thì cứ việc lấy đá mà ném trước đi” (Ga 8, 7; xem 1.19). Nhưng dĩ nhiên không ai ở đó không có tội và vì thế từng người bỏ đi, chỉ còn Đức Giêsu và người phụ nữ ở đó. Sau đó Đức Giêsu nói với người phụ nữ: “Thôi chị cứ về đi, và từ nay đừng phạm tội nữa” (Ga 8. 11). Mỗi lần bạn xưng tội với linh mục, Đức Giêsu cũng nói đi nói lại với bạn: “Tội con đã được tha rồi. Ði bình an và đừng phạm tội nữa!”

Đọc thêm:
– Đức Kitô vẫn dẫn dắt Hội Thánh: GLHTCG 869; TYGLHTCG 174; YOUCAT 137.
– Sự thánh thiện của Hội Thánh: GLHTCG 829; TYGLHTCG 165; YOUCAT 132.
– Bảy mối tội đầu: GLHTCG 1866, 1876; TYGLHTCG 398; YOUCAT 318.