1.24 Thánh Vương Đavít

H.: TẠI SAO THÁNH CA KHÁ ĐƠN ĐIỆU?

ĐIỀU GÌ LÀM CHO LỜI CÁC BÀI HÁT NÀY THÍCH HỢP VỚI CÁC KITÔ HỮU?

Đavít là một cậu bé chăn cừu đơn sơ tại Đất Thánh. Kinh Thánh ghi lại rằng “cậu có mái tóc hung, đôi mắt đẹp và khuôn mặt xinh xắn” (1 Sm 16,12). Âm nhạc và khiêu vũ là niềm đam mê cả đời của cậu, thậm chỉ cậu còn nổi tiếng với các năng khiếu ấy (Am 6,5). Nhiều ca khúc do Đavít viết lời vẫn còn đến ngày nay (2 Sm 1,19-27; 22,2-51).

Và trong số 150 Thánh Vịnh của Kinh Thánh, ngài được xem là tác giả của nhiều bài (# TwGOD 1.15 & 3.13). Vào thời Vua Đavít, âm nhạc cũng đóng vai trò quan trọng trong đời sống con người như ngày nay. Âm nhạc được dùng để thờ phượng Thiên Chúa nhưng cũng được dùng ở những nơi nhiều tai tiếng khác như quán rượu và nhà thổ. Không có gì mới cả.

# TỘI NHÂN

Đavít không phải là một vị thánh mẫu mực; ngài được Thiên Chúa chọn để trở thành vua, nhưng ngài cũng đã phạm rất nhiều lầm lỗi. Ngài lừa gạt gia đình, dan díu với Bethsabê, vợ của một tướng lãnh, và sau đó lừa ông ta vào chỗ chết để che giấu tội lỗi của mình (2 Sm 11). Khi thức tỉnh, Đavít thấy lòng cắn rứt và đã viết một khúc ca về điều ấy (x. Khung). Tuy tội lỗi đến thế, nhưng ngài vẫn hết lòng thờ kính Thiên Chúa. Chuyện kể, ngài đã nhảy múa trước Hòm Bia – dấu chỉ sự hiện diện của Thiên Chúa (2 Sm 6,16).

Ngài đã hát và nhảy múa bằng cả con người của mình giữa tiếng nhạc rền vang sôi động (x. Thánh 1.27). Là một nghệ sĩ tài năng như vậy, Đavít hẳn đã sáng tác nhiều khúc ca cho những dịp sử dụng khác nhau, không chỉ để thờ phượng Chúa, cả những khi thưởng thức sơn hào hải vị và mỹ nữ.

Điều thú vị là không khúc ca nào tồn tại, ngoại trừ những bài hát thờ phượng Thiên Chúa. Nên chăng chúng ta chỉ nghe các Thánh Vịnh và thánh ca Latin Grêgôriô? Rõ ràng là không, vì có rất nhiều loại hình âm nhạc làm vui lòng Thiên Chúa (x. Thánh 1.23).

MỘT BÀI CA ĐƯỢC VIẾT TRONG LẦM LỖI

Lạy Thiên Chúa,
xin lấy lòng nhân hậu xót thương con…
Xin rửa con sạch hết lỗi lầm
tội lỗi con, xin Ngài thanh tẩy.
Vâng, con biết tội mình đã phạm,
lỗi lầm cứ ám ảnh ngày đêm.
Con đắc tội với Chúa, với một mình Chúa,
dám làm điều dữ trái mắt Ngài…
Ngài thấy cho: lúc chào đời con đã vương lầm lỗi,
đã mang tội khi mẹ mới hoài thai…
Lạy Chúa Trời, xin tạo cho con một tấm lòng trong trắng,
đổi mới tinh thần cho con nên chung thuỷ…
Lạy Chúa Trời, xin mở miệng con,
cho con cất tiếng ngợi khen Ngài.

[Thánh Vịnh 50 (51)]

# THÁNH NHÂN VÀ TỘI NHÂN

Có khi nào bạn đến nhà thờ, đắm chìm suốt buổi lễ vì âm nhạc quá tuyệt vời không? Trong thánh nhạc thì cũng có bài hay bài không hay, lời ca cũng vậy. Tức là không phải cứ hát về Chúa Giêsu thì hiển nhiên sẽ hay! Lời bài hát hay thì không nhất thiết phải viết về Thiên Chúa.

Có nhiều Thánh Vịnh nói về kinh nghiệm và cảm xúc của con người, như Thánh Vịnh dài 118 (119). Và đó là lời Kinh Thánh, chính là Lời Chúa! Ca sĩ Matt Maher, người Mỹ, từng hát về những tội nhân và các thánh nhân: điều ấy dường như tóm gọn nội dung khả dĩ của lời ca. Tương tự các Thánh Vịnh, trong âm nhạc hiện đại cảm xúc và kinh nghiệm của con người sẽ giúp ta tìm được Chúa.

# GIÁ TRỊ

Trả lời câu hỏi điều gì làm cho lời ca ý nhạc nên đẹp đẽ và phù hợp, đó là nằm ở giá trị của nó chứ không phải từ ngữ. Các nhà tâm lý học đồng ý rằng âm nhạc tích cực sẽ giúp bạn thoải mái hơn, lời ca cùng giai điệu tăm tối bạo lực có thể thúc đẩy những cảm xúc và suy nghĩ tiêu cực, dẫn đến căng thẳng hoặc trầm cảm. Vì vậy, điều quan trọng là bạn phải sống có ý thức và chọn lọc những gì bạn nghe.

Các từ khoá ở đây là thói xấu và giá trị (# TwGOD 4.10). Thói xấu: Liệu những lời bài hát này có làm tôi thu mình, loại trừ người khác không? Chúng có làm nảy sinh những suy nghĩ tiêu cực hay bạo lực? Liệu nó có cuốn tôi xa lìa Thiên Chúa? Giá trị: Ca khúc này có giúp ích cho đời sống của tôi không? Nó có nâng đỡ tôi không? Nó có giúp tôi mở lòng với người khác?

Nó có hỗ trợ cho đức tin của tôi không? Trên cơ sở những câu hỏi này, bạn có thể nhận thức được điều gì tốt cho bạn và điều gì không. Sau cùng, vấn đề là điều gì sẽ giúp bạn và tha nhân trong mối tương quan của bạn với Thiên Chúa. Vậy bạn sẽ chọn loại nhạc nào?