2.40 Phản Cải cách là gì?
Luther nhận thấy một điều hoàn chính xác: một số giáo sĩ đã hành xử cách đáng xấu hổ (xem 2.36). Hội Thánh chắc chắn cần phải được cải tổ. Điều đó đã xảy ra trong Cải cách Công Giáo, hoặc Phản Cải cách. Trong giai đoạn này, sự chú tâm được đặt vào bản chất của đức tin, như một phần đáp ứng lại các giáo huấn của Tin Lành.
# Sự phản kháng của hoàng gia
Ngay từ đầu, Luther và những nhà cải cách khác gặp phải một đối thủ lớn là hoàng đế Charles V (†1558). Bất cứ nơi nào có thể, hoàng đế chống đối thuyết Luther và Canvin. Tuy nhiên, các quốc vương Tây Ban Nha là Ferdinand và Isabella đã cam kết cải cách Hội Thánh. Những thay đổi đã được tiến hành cũng vì các giám mục được bổ nhiệm không còn đơn giản chỉ vì thuộc gia đình quý tộc nhưng đúng hơn, vì sự thánh thiện và kiến thức của họ. Đời sống tri thức và nghiên cứu thần học được đẩy mạnh. Như một đáp ứng lại Phong trào Cải Cách, các dòng tu cũ được cải tổ và những dòng tu mới được thành lập. Cơ cấu Hội Thánh sau cải cách của Công đồng Trentô (xem 2.41) chú ý đến việc huấn luyện các tín hữu, đặc biệt là các linh mục, và tương quan cá vị với Đức Giêsu. Lòng sùng kính Đức Trinh Nữ Maria cũng được hồi sinh.
# Thánh Inhaxiô thành Lôyôla
Người lính Tây Ban Nha là Inhaxiô thành Lôyôla (†1556) đã bị thương trong trận chiến và trải qua một cuộc hoán cải sâu sắc. Ngài đã thành lập dòng Tên, những Giêsu hữu, một hội dòng của những người sẵn sàng đem Tin Mừng vào những nơi khó khăn nhất. Tập trung vào việc cầu nguyện, kỷ luật và giáo dục là nguyên nhân làm cho hội dòng nhanh chóng phát triển thành một tổ chức có ảnh hưởng lớn. Tu sĩ dòng Tên như Thánh Phanxicô Xaviê (†1551) làm việc như là nhà truyền giáo ở vùng đất xa xôi của châu Á và châu Mỹ. Những tu sĩ dòng Tên khác đã đi đến các vùng Tin Lành của châu Âu để đưa người Công Giáo trở lại với đàn chiên. Nhiều người trong số họ đã tử đạo vì lòng trung thành với Đức Giêsu và Hội Thánh. Linh mục dòng Tên thường được bổ nhiệm làm cha giải tội và cố vấn cho các vua chúa. Họ được bổ nhiệm giảng dạy ở các trường cao đẳng và đại học. Trong thời đại chúng ta, dòng Tên là dòng nam lớn nhất trong Hội Thánh.
# Thêm nhiều vị thánh
Có những vị thánh khác đã góp phần quan trọng trong việc cải cách Hội Thánh. Thánh Têrêsa Avila
và Thánh Gioan Thánh Giá đã cải tổ dòng Cát Minh ở Tây Ban Nha. Mục tiêu của các ngài là giúp tu sĩ nam nữ dòng Cát Minh trở về với quy luật sống ban đầu, vì trong nhiều cộng đoàn việc thực thi luật dòng bị suy yếu làm phương hại đến đức tin của họ. Là giám mục của Geneva, Thánh Phanxicô Salê (†1622) đã cố gắng thuyết phục người theo phái Canvin trở về với chân lý Công Giáo. Tại Rôma, Thánh Philip Neri (†1595) thành lập dòng Cầu Nguyện (Congregation of the Oratory) để quy tụ các linh mục triều cùng nhau cầu nguyện. Ngài được biết đến như là một linh mục thánh thiện đã giúp người nghèo, người bệnh, và trẻ em. Tính tình vui vẻ và hài hước của ngài đã thu hút nhiều người Xác tín căn bản của các vị thánh trong thời kỳ Phản Cải cách này là: Đức Kitô cần phải được đặt ở trung tâm đời sống con người.
