4.46 Có phải cờ bạc, thuốc phiện, rượu, hay giàu có quá đáng là có tội?

Tiền bạc và quyền lực không thể đem lại hạnh phúc thật sự cho con người, nhưng chúng ta có thể dùng tiền bạc để làm điều thiện, chẳng hạn ủng hộ các hoạt động từ thiện và nỗ lực truyền bá Tin Mừng (xem 4.50). Tiền bạc chính tự nó không xấu, nhưng tham tiền là điều xấu. Lòng tham là sự thèm khát ích kỷ, luôn mong muốn có nhiều tiền hơn nhu cầu mình cần, và liều thuốc chữa trị lòng tham chính là sự quảng đại.

Những lời Thánh Phaolô đã nói với những kẻ giàu có, cũng chính là nói với mỗi người chúng ta, dù giàu hay nghèo: “Họ phải làm việc thiện và trở nên giàu có về các việc tốt lành, phải ăn ở rộng rãi, sẵn sàng chia sẻ. Như vậy họ tích trữ cho mình một vốn liếng vững chắc cho tương lai, để được sự sống thật.” (1Tm 6, 18-19). Chỉ có sự sống trên Thiên đàng mới là sự sống thật mà chúng ta hướng đến, sự sống ấy tồn tại đến muôn đời. So với Thiên đàng, của cải trần thế dường như rất tương đối. Còn nhiều thứ khác quan trọng hơn gấp bội.

Có một nguyên tắc quan trọng cho Kitô hữu là “đức tiết độ giúp tránh mọi thái qua như: ăn uống quá độ, lạm dụng rượu, hút thuốc hay y dược” (GLHTCG 2290). Bất cứ thứ gì thái quá đều không tốt. Điều này được áp dụng cho hầu hết mọi điều khi thái độ của bạn gây nguy hiểm cho chính mình và cho người khác. Chính sự coi thường trong cách ứng xử hằng ngày là nguyên do đưa người ta đến tội trọng (GLHTCG 2290).

# Tôi có trách nhiệm bài trừ cờ bạc không?

Cờ bạc là đặt cược tiền bạc hay những những thứ giá trị vào một trò chơi may rủi. Trò chơi tự nó không phải là tội (GLHTCG 2413). Ơn trời, bởi vì nếu nó là tội thì chúng ta thậm chí còn chẳng được phép tổ chức xổ số để quyên tiền cho việc sửa sang mái vòm của nhà thờ nữa! Nhưng điều quan trọng là người chơi chỉ được cho phép đánh cuộc những thứ họ có và có khả năng hoàn tiền nếu thua.

Trong thực tế, cờ bạc có sức mê hoặc rất lớn: những người có máu ghiền cờ bạc hay có lòng tham lam rất dễ bị cuốn vào con đường này. Lúc đó, bạn có thể mất khả năng đưa ra những quyết định sáng suốt. Khi ai đó trở nên nghiện cờ bạc, người ấy cần được trợ giúp: vì sự nghiện ngập, người ấy không còn tự do để đưa ra những lựa chọn đúng đắn cho mình. Những nguyên tắc đạo đức bình thường vẫn được áp dụng thậm chí trong cờ bạc.

Bạn được phép “giả bộ” để đánh lừa, nhưng gian lận thực sự, ví dụ như việc đánh dấu quân bài, thì không được phép. Lừa gạt và gian lận là những vấn đề nghiêm trọng (GLHTCG 2413)

# Uống rượu bia có tội không?

Chính Đức Giêsu cũng đã từng uống rượu (xem Mc 14, 23). Ngài hoá nước thành rượu trong tiệc cưới Cana (xem Ga 2, 3-10). Những kẻ chống đối thậm chí từng cáo buộc Ngài là kẻ say xỉn (xem Mt 11, 19). Uống rượu bia không có tội, nhưng uống quá nhiều thì phạm tội (xem Rm 13, 13). Uống nhiều rượu bia gây hại cho sức khỏe, cho thân xác mà ta đã được lãnh nhận từ Thiên Chúa. Khi bạn say rượu, bạn không còn kiểm soát được mình và chẳng thể làm nổi những việc cần làm. Thậm chí gây nguy hiểm cho bản thân hay mọi người xung quanh khi say xỉn (GLHTCG 2290). Say xỉn triền miên cũng dẫn người ta đến nguy cơ trở thành kẻ bợm rượu. “Tận hưởng cuộc vui, nhưng cần uống có mức độ” là khẩu hiệu hay dành cho những người Công Giáo khi dùng rượu bia.

# Hội Thánh có phản đối việc sử dụng ma túy không?

Sử dụng ma túy để đạt được ảo giác là tội trọng, bởi vì nó hủy hoại nghiêm trọng đến sức khỏe và gây nguy hiểm cho đời sống con người (GLHTCG 2291). Nghiện ma túy làm cho bạn thiếu tỉnh táo, giảm khả năng suy nghĩ thấu đáo, cũng như làm giảm khả năng thích ứng với môi trường quanh bạn.

Vì lý do đó, lái xe hoặc điều khiển máy móc khi não đang bị tác động của ma túy là một tội ác. Lạm dụng chất gây nghiện là sự ích kỷ: thay vì sẻ chia cuộc sống với những người thân yêu bên cạnh, bạn lại quay vào chính mình. Bên cạnh đó, việc lạm dụng ma túy còn dẫn đến nghiện ngập, và hệ quả của việc này là làm cho người ta mất hết tự do.

Tệ hơn nữa chính là việc sản xuất và buôn bán ma túy, vì nó dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng, đó là việc tiếp tay cho những kẻ nghiện ngập làm tổn hại và gây nguy hiểm chính họ và cho mọi người xung quanh. Việc dùng chất gây nghiện trong những trường hợp đặc biệt, giả dụ như trong việc chữa trị theo chỉ dẫn của bác sĩ, thì được chấp nhận, nhưng nghiện ngập hay buôn bán ma túy luôn là sai.

Đọc thêm:
– Cờ bạc: GLHTCG 2413; YOUCAT 434. Tiết độ: GLHTCG 2290. Ma túy: GLHTCG 2290-2291; TYGLHTCG 474; YOUCAT 389