4.11 Tại sao Hội Thánh có những luật lệ riêng?

Bất kì khi nào con người làm việc hay sống chung đều cần có luật lệ. Quy ước giúp tăng cường sự tôn trọng lẫn nhau và bảo vệ quyền cá nhân. Luật công ty về đối nhân xử thế và hành vi giúp mọi người làm việc hòa hợp với nhau. Ngay cả trong gia đình, luật nhà giúp các thành viên sống đầm ấm với nhau. Điều này cũng không khác gì trong Hội Thánh, nơi mọi người muốn sống như một đại gia đình, không ngừng lớn lên trong tình yêu và đức tin. Các quốc gia, các bang và các thành phố có luật dân sự; là những công dân tốt, người Công Giáo cần tuân thủ luật lệ. Tuy nhiên, nếu một luật dân sự đối nghịch với luật Chúa, gồm luật tự nhiên và luật Hội Thánh, thì người Công Giáo có nhiệm vụ phản đối nó (GLHTCG 1903). Ví dụ, nếu có luật can thiệp vào hay đối nghịch với quyền tự do tôn giáo thì chúng ta phải biểu tình. Vì tự do tôn giáo là quyền cơ bản cho mọi người trên thế giới! Chúng ta cũng phải cố gắng thay đổi những luật không bảo vệ quyền sống (xem 4.30 và 4.43).

# Giáo luật

Hội Thánh có hệ thống luật riêng được gọi là giáo luật. Từ Hy Lạp canon có nghĩa là “luật”. Luật của Hội Thánh được viết trong Bộ Giáo Luật, Codex Iuris Canonici (CIC). Các luật đó không cố định cho mọi thời đại: đôi khi Bộ Giáo Luật phải được chỉnh sửa. Mục đích của giáo luật là giúp chúng ta sống như những Kitô hữu tốt và để vận hành Hội Thánh. CIC chứa đựng những nguyên tắc áp dụng thiên luật và luật tự nhiên (xem trong khung): các luật cụ thể thì thích hợp cho mỗi thời đại, nhưng những nguyên tắc thì có giá trị vĩnh viễn. Có nhiều luật và quy tắc trong Bộ Giáo Luật nhưng chúng chia sẻ cùng nguyên tắc cơ bản. Luật cuối cùng nói rằng ơn cứu độ của linh hồn (salus animarum) phải luôn luôn là nguyên lý cao nhất trong Hội Thánh (GLHTCG 1752). Điều đó nói lên mục đích của giáo luật: giúp mọi người sống sao để Đức Kitô có thể cứu chuộc họ!

# Các sách giáo luật

Bộ Giáo Luật được chia thành các phần khác nhau, hay các sách, bao gồm tất cả mọi khía cạnh của đời sống Hội Thánh. Sách 1 giải thích nguồn gốc của các quy tắc. Sách 2 giải thích các quyền và nhiệm vụ khác nhau của các tín hữu bao gồm các linh mục, giám mục và tu sĩ. Sách 3 nhấn mạnh tầm quan trọng của cách thức truyền giảng tin mừng đúng đắn và giáo dục đức tin. Sau đó, các Bí tích và phụng vụ có trong sách 4, và sách 5 đến sách 8 nói về luật hình sự của Hội Thánh và những quy trình phải theo trong những trường hợp phạm luật.

# Có thể áp dụng cho mọi người

Bộ Giáo Luật có thể áp dụng cho mọi tín hữu! Ví dụ, luật có nói: “Tất cả mọi Kitô hữu, tuỳ theo hoàn cảnh riêng của mỗi người, phải cố gắng sống thánh thiện và cổ vũ cho Hội Thánh được phát triển và được thánh hoá không ngừng.” (CIC 210). Nhiệm vụ loan báo Tin Mừng cũng được đề cập và không chỉ dành cho các linh mục và giám mục (xem 3.42 và 4.50): “Tất cả mọi Kitô hữu có bổn phận và có quyền hoạt động để cho sứ điệp cứu độ của Thiên Chúa càng ngày càng được truyền đạt tới toàn thể nhân loại trong mọi thời và mọi nơi” (CIC 211).

Đọc thêm:
Thẩm quyền của luật: GLHTCG 1903-1904, 1921; TYGLHTCG 406; YOUCAT 326.