2.36 Đâu là những tư tưởng khởi xướng Phong trào Cải Cách?
Năm 1517, Martin Luther là một tu sĩ linh mục và học giả người Đức đã nêu chi tiết và lên án nhiều lạm dụng trong Hội Thánh trong bản “Chín Mươi Lăm Luận Đề” của mình. Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến bài viết của ông là việc bán ân xá (xem 2.35) và chức thánh (tội mại thánh), và sự lũng đoạn của hàng giáo sĩ mà ông đã chứng kiến ở Rôma. Cho đến nay sự phẫn nộ của Luther là có cơ sở và đúng đắn.
# Dối trá và dị đoan?
Vấn đề là Luther không chỉ phản đối những lạm dụng đã xảy ra trong thực tế mà còn bác bỏ một số điều trong niềm tin của chúng ta như là sự ảo tưởng và dị đoan. Ông bác bỏ hầu hết các Bí tích, đặc biệt là vai trò của Mẹ Maria, sự hiệp thông của các thánh, thẩm quyền của giáo hoàng, và thiên chức linh mục. Luther cũng bác bỏ quyền kế vị các Tông đồ (xem 2.15) và lý giải về đức tin của Hội Thánh (xem 2.13). Ông chỉ đặt niềm tin vào Kinh Thánh (sola Scriptura). Chỉ vì hành vi xấu của một số giáo sĩ, ông tách mình khỏi Hội Thánh và các Bí tích.
Tuy nhiên Luther quên rằng một linh mục dù có lỗi lầm vẫn được Thiên Chúa ban ân sủng trong Bí tích
(xem 3.35). Các Bí tích không nên bị bãi bỏ, nhưngnhững linh mục lạm dụng Bí tích cần được sửa đổi.
# Chỉ nhờ ân sủng và đức tin
Theo Luther, chúng ta chỉ có thể được cứu rỗi nhờ vào ân sủng của Thiên Chúa (sola gratia) và đức tin (sola fide). Tuy nhiên, Hội Thánh Công Giáo đã luôn luôn dạy rằng đức tin của chúng ta cần được diễn tả qua những việc lành. Thánh Giacôbê đã nói: “Anh em thấy đó, nhờ hành động mà con người được nên công chính, chứ không phải chỉ nhờ đức tin mà thôi” (Gc 2, 24; xem 4.8). Những năm sau khi xuất bản các luận đề của mình, Luther ngày càng xa rời đức tin Công Giáo và trở nên quyết liệt hơn trong việc nhạo báng giáo hoàng và Hội Thánh. Do quan điểm cực đoan, Luther tách mình ra khỏi sự hiệp thông với Hội Thánh và chính thức nhận vạ tuyệt thông năm 1521.
# Chính trị và cải cách
Căng thẳng chính trị giữa giáo hoàng với hoàng đế và các nhà cầm quyền địa phương là một nguyên nhân quan trọng dẫn đến sự lan truyền nhanh chóng những tư tưởng của Luther, nhờ phát minh mới về
máy in, các tác phẩm của ông được phân phát một cách dễ dàng hơn. Phong trào Cải Cách tạo cơ hội
cho các nhà cầm quyền thời bấy giờ thoát khỏi tầm ảnh hưởng của giáo hoàng. Thật không may, khi họ tách mình ra khỏi quyền lực thế tục của giáo hoàng, họ cũng loại bỏ vai trò của ngài về tinh thần.
Đôi khi do không nhận thức được điều này, họ tách mình ra khỏi Hội Thánh. Một nguyên nhân khác là khía cạnh đạo đức: nhiều linh mục và tu sĩ đã đánh mất lòng nhiệt thành ban đầu trong ơn gọi của mình. Đức Giêsu Kitô, Đấng mà họ đã dâng hiến cả cuộc đời mình, lại thường được đặt ở vị trí thứ yếu. Việc Luther bãi bỏ đời sống độc thân (xem 2.25) và đời sống tu viện là một sự giải thoát đối với những người đang sống như vậy. Tuy nhiên, câu hỏi đáng đặt ra là liệu họ có tìm thấy bình an thực sự khi từ bỏ lời thề ước ban đầu với Thiên Chúa theo cách này hay không.
| John Canvin John Canvin, người Pháp († 1564) có những tư tưởng tương tự như Martin Luther, nhưng ông tiến xa hơn một bước. Ông nói rằng Thiên Chúa toàn năng đã quyết định trước những ai sẽ lên Thiên đàng và xuống hỏa ngục. Tương lai của bất kỳ người nào đều đã được xác định trước (tiền định). Học thuyết tiền định kép của Canvin được dựa trên những giải thích cá nhân của ông về một số đoạn trong Kinh Thánh và các tác phẩm của Thánh Augustinô (xem 2.22). Theo Canvin, tội lỗi lớn nhất của con người là nó phải hướng đến một đời sống lao động nghiêm ngặt và khắc khổ. Học thuyết tiền định này hoàn toàn trái ngược với sự tốt lành và lòng thương xót của Thiên Chúa, “Đấng mong muốn cho mọi người được cứu rỗi” (1Tm. 2,4). Hội Thánh luôn dạy rằng Thiên Chúa đã ban cho chúng ta một ý chí tự do, với hy vọng rằng chúng ta sẽ lựa chọn để đón nhận tình yêu của Ngài. Chúng ta phải thưa vâng với ân sủng của Thiên Chúa và từ đó cộng tác trong sự cứu rỗi chính mình (xem 1.38). |
