4.36 Thế còn về tế bào gốc và thực phẩm biến đổi gen thì sao?
Tế bào gốc là những tế bào đặc biệt có vai trò quyết định trong việc phát triển và sửa chữa cơ thể người. Chúng là các tế bào có thể phát triển thành các loại tế bào khác nhau, chẳng hạn như da, máu, v.v..
# Các loại tế bào gốc khác nhau
Có ba loại tế bào gốc.
- Từ sau khi thụ tinh cho đến giai đoạn hình thành phôi nang (xem 4.26), tế bào gốc có thể phát triển thành các loại tế bào khác nhau. Đây được gọi là các tế bào gốc totipotent (toàn năng). Các cặp song sinh cùng trứng là kết quả tế bào phân chia ở giai đoạn phát triển này (xem 4.35).
- Ở các giai đoạn phát triển trễ hơn, tế bào gốc không còn có thể phát triển thành từng loại tế bào. Nhưng chúng vẫn có thể phát triển thành nhiều tế bào khác nhau cần thiết cho cơ thể. Đây là những tế bào gốc pluripotent (vạn năng). Những tế bào này cũng có trong dây rốn nối giữa mẹ và thai nhi, và trong tủy xương của trẻ em và người lớn.
- Tế bào gốc máu và tế bào gốc da là những ví dụ về các tế bào gốc tồn tại trong cơ thể người và có thể phát triển để sửa chữa mô bị hư hỏng. Đây là những tế bào gốc multipotent (đa năng).
# Tế bào ung thư
Các tế bào gốc đa năng có thể được sử dụng để phát triển thành các mô giúp điều trị một số bệnh nhất định. Đó là một mục tiêu cao quý. Nhưng phải xem xét nguồn gốc của tế bào gốc có phù hợp đạo đức không. Không có sự phản đối nào đối với việc sử dụng các tế bào gốc từ dây rốn hoặc nhau thai sau khi đứa bé chào đời.
Cũng không có gì sai với việc sử dụng các tế bào gốc từ tủy xương của một người đồng ý hiến tặng. Vấn đề là nguồn cung cấp các tế bào này rất hạn chế, và tế bào gốc từ người lớn rất khó tương thích với bệnh nhân và cũng không phân chia sau khi cấy ghép.
Vì lý do này, nhiều người muốn nhân bản người để có được tế bào gốc từ phôi của chính họ. Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II lên án “ai cố tình kiểm soát các nguồn sự sống thông qua thí nghiệm nhân bản người” đôi khi do “ngạo mạn tự cho mình tài giỏi hơn cả kế hoạch của Đấng Tạo Hoá” (6/8/2004).
# Tế bào phôi
Không thể chấp nhận các tế bào gốc từ phôi người, ngay cả khi chúng được sản xuất thông qua phương pháp trị liệu bằng nhân bản vô tính (xem 4.35), vì trong đó con người bị sử dụng như là đồ vật và bị giết trong quá trình này. Mỗi phôi người là một con người và có quyền sống! Mục đích của y khoa là chữa bệnh cho con người và để cứu sống họ. Nhưng bạn không thể làm điều đó bằng cách cố tình giết người khác
Kiểm soát di truyền
Bằng cách kiểm soát DNA trong nhân tế bào, một số đặc điểm nhất định của thực vật, động vật và con người có thể bị chuyển đổi trong phòng thí nghiệm. Cố gắng chữa trị một khiếm khuyết trong DNA người thì có thể chấp nhận được và do đó việc điều trị rối loạn di truyền được chấp nhận miễn là không dùng phương pháp sinh sản nhân tạo như thụ tinh trong ống nghiệm (xem 4.34) hoặc nhân bản vô tính (xem 4.35), và không cố tình gây tổn hại hoặc giết chết người nào trong tiến trình. Một điều kiện rất quan trọng khác là rủi ro đối với bệnh nhân không được lớn hơn lợi ích có thể nhận được. Chúng ta đã vận dụng các gen trong một thời gian rất dài.
Xét cho cùng, việc lai tạo thực vật và động vật đã diễn ra trong nhiều thế kỷ. Các cây trồng đã được biến đổi gen có thể cải thiện sản lượng hoặc có khả năng kháng sâu bệnh. Động vật đã được biến đổi gen có thể sản xuất nhiều thịt, sữa, hoặc len, hoặc chúng có thể kháng bệnh tốt hơn. Các nhà đấu tranh cho rằng kiểm soát di truyền là can thiệp vào thiên nhiên và điều đó đi ngược lại với Đấng Tạo Hoá. Thiên Chúa đã tạo ra cây cối để sinh hạt “tùy theo loại của chúng” (xem St 1, 11-12), và do đó, chúng ta không nên thay đổi chúng và “chơi Thiên Chúa”.
Nhưng vấn đề không hề đơn giản. Thiên Chúa đã cho chúng ta làm người quản lý trái đất và đặt chúng ta làm chủ các loài thực vật và động vật (xem St 1, 29). Ngài đã cho chúng ta năng lực lý trí để chúng ta có thể sử dụng những hoa màu của trái đất vì lợi ích của tất cả mọi người. Tuy nhiên, chúng ta phải sử dụng chúng một cách khôn ngoan (GLHTCG 2293).
Chúng ta sử dụng thiên nhiên một cách khôn ngoan khi chúng ta hành động sao cho giúp “mỗi người có được những thứ cần thiết để có được cuộc sống thật sự nhân bản” (GLHTCG 1908). Vì vậy, trên nguyên tắc, không có sự chống đối về việc ăn hoặc sử dụng thực vật biến đổi gen hoặc động vật. Tất nhiên, chúng ta phải theo dõi cẩn thận xem liệc có thiệt hại nào đang xảy ra đối với sức khoẻ con người hay môi trường.

Đọc thêm:
– Lợi ích chung: GLHTCG 1905-1912, 1924-1927; TYGLHTCG 407-409.
– Con người và Khoa học: GLHTCG 2292-2294; TYGLHTCG 475; YOUCAT 390.

