4.39 Bạn có phải kéo dài sự sống con người bằng mọi giá?

Tweets với Chúa
23/06/2021
0
501

Có một sự khác biệt lớn giữa chết tự nhiên và chết do người khác trực tiếp gây ra (trợ tử [xem 4.38]). Trợ tử thì luôn sai. Tuy nhiên, Hội Thánh không giữ lập trường rằng bạn phải giữ cho người ấy sống bằng mọi giá. Trong tình huống này, điều quan trọng là phải suy xét kĩ lưỡng về những cách chữa trị sẵn có. Cần phân biệt giữa điều trị thông thường hay chăm sóc cân xứng và chăm sóc đặc biệt.

# Chăm sóc tương xứng

Chăm sóc thông thường hay tương xứng bao gồm cung cấp thức ăn, nước uống và thuốc men căn bản; băng bó vết thương và có thể thở oxy. Loại chăm sóc này cần thiết cho sự sống: nếu bạn không ăn hay không uống; nếu bạn không thể cầm máu hay kháng lại sự nhiễm trùng; hay nếu bạn không thể thở, bạn sẽ chết cách nhanh chóng.

Vì vậy từ chối loại chăm sóc này thì tương đương với thực hiện trợ tử. Ngay cả khi cái chết dường như sắp xảy ra, bạn cũng không được bỏ những chăm sóc thông thường cho bệnh nhân; trừ khi nó không còn tác dụng hay làm hại đến người ấy.

Tuy nhiên, những hiệu quả được mong đợi của chăm sóc y tế này phải tương xứng với chi phí và những khó khăn phát sinh cho bệnh nhân. Một số cách chữa trị quá đắt đỏ, nguy cơ cao, tạo nên gánh nặng hay phá hủy những bộ phận khác của cơ thể.

Không phải luôn cần dùng đến những cách điều trị đặc biệt hay không tương xứng như vậy và có thể ngưng điều trị nếu chúng không mang lại lợi ích tương xứng cho bệnh nhân, ngay cả khi việc ngưng điều trị này dẫn đến cái chết cho bệnh nhân. Các bác sĩ và bệnh nhân hay những người thay họ quyết định cần đo lường mọi yếu tố để quyết định có nên ngừng chữa trị không: “Theo cách này, ta không muốn đưa đến cái chết, nhưng chấp nhận vì không thể ngăn cản được cái chết” (GLHTCG 2278).

# Một ví dụ

Sự khác nhau giữa chăm sóc tương xứng hay không tương xứng có thể được làm rõ với câu chuyện sau đây. Một cô gái thấy người bà giàu có của mình bị té đập đầu khi bà đang tắm và chìm xuống bồn nước. Mặc dù chỉ cần nâng bà mình lên khỏi nước là có thể cứu được mạng sống của bà, nhưng cô ấy đã không làm – có lẽ cô ấy nghĩ đến tài sản thừa kế. Mọi người sẽ đồng tình rằng cô gái này phải bị lên án vì gây ra cái chết của bà mình.

Cách hành động của cô ấy có thể so sánh với việc không cho bệnh nhân hưởng điều trị thông thường. Tuy nhiên mọi chuyện sẽ khác đi nếu người bà rơi xuống dòng sông hoang dã có đầy cá sấu đang đói. Có thể cô gái vẫn nghĩ đến tài sản thừa kế nhưng mọi người sẽ không lên án cô vì đã không nhảy xuống sông để cứu bà mình.

Rủi ro mất mạng sống của cô khi cố gắng cứu bà thì không tương xứng với cơ hội thành công trong trường hợp này. Tương tự, chúng ta có thể chấp nhận việc không làm hay ngừng những chữa trị y khoa không tương xứng.

# Hồi sức

Trong bệnh viện, các bệnh nhân thường được hỏi họ có muốn được hồi sức không. Nhưng làm sao có thể chấp nhận được về mặt đạo đức khi từ chối một điều trị có thể cứu mạng sống của bạn không? (xem 4.40). Hồi sức thường không đắt đỏ và không phức tạp, và vì thế nó thích hợp theo nghĩa đó.

Mặt khác, một số người lớn tuổi, bị thương hay đau bệnh có thể bị thương tổn vĩnh viễn khi nỗ lực hồi sức mà không có ích lợi gì hoặc không có hy vọng gì để có thể sống sót. Các bác sĩ phải quyết định cho mỗi trường hợp riêng biệt về khả năng sống sót và hồi phục sức khỏe để các bệnh nhân, hay những ai quyết định cho họ có thể đưa ra những chọn lựa luân lý.

Chăm sóc cho người đang hấp hối

Chăm sóc cho người đang hấp hối (biện pháp giảm đau nhưng không chữa trị) với mục đích làm dịu cơn đau đớn của họ và làm cho họ cảm thấy dễ chịu. Sự chăm sóc ấy vô cùng quan trọng. Với những căn bệnh không thể cứu chữa ta không chú trọng vào việc chữa lành cho bệnh nhân, nhưng chú trọng vào việc làm dịu sự đau đớn và giúp người ấy chuẩn bị cho cái chết.

Sự chăm sóc ấy nên vượt trên sự chăm sóc y khoa và thể lý: chú tâm đến những vấn đề tâm lý và tâm linh là điều quan trọng. Đôi khi người ta nói rằng chăm sóc cho bệnh nhân nan y giai đoạn cuối không cộng thêm ngày nào cho sự sống nhưng thêm sự sống cho mỗi ngày. Ở đất nước đầu tiên đồng ý cho trợ tử là Hà Lan, điều đáng chú ý là số lượng yêu cầu được trợ tử đã giảm sau khi cải thiện việc chăm sóc cho người mắc bệnh nan y. Sự chăm sóc nhân đạo và đúng đắn có thể làm cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống của các bệnh nhân dù cho họ không sống được bao lâu nữa.